Andrzej „Graff” Graff

Zdarza mi się wspominać moje pionierskie, często hardcorowe, czasy polskiego hip hopu lat 80. i później. Ktoś mnie czasem zapytał czy jest książka, w której można o tym wszystkim poczytać. Jeszcze do   niedawna odpowiadałem, że nie ma, ale może ktoś kiedyś taką napisze. Aż pewnego dnia zdałem sobie sprawę, że to kiedyś, to dziś, a ten ktoś – to ja.


Urodzony w 1972 roku. Pionier hip hopu w Polsce, jeden z pierwszych artystów polskiego graffiti, b-boy, aktywista hiphopowy.

W kulturze hip hopu od 1985 roku. Założyciel legendarnej breakdance’owej grupy Bronx Rock Robot (1986) z Jastrzębia Zdroju, która jako pierwsza grupa wytyczała szlaki breakdance na terenie Śląska. Twórca jednego z pierwszych wielkopowierzchniowych graffiti w Polsce – spektakularny „wrzut” o powierzchni 32 m kwadratowych, który powstał w 1989 roku i wywołał szok u ówczesnych władz miasta.

Na początku lat 90. wraz z ekipą Bronx Rock Robot, Graff występował w wielu programach telewizyjnych, m. in. w „Welcome To America” (1993) i „Sylwestrowej Nocy z TVP1” (1994). W 1995 roku, gdy rodziło się już trzecie pokolenie polskiej sceny breakdance, Graff został zwycięzcą międzynarodowego turnieju breakdance w Czechach, zajmując pierwsze miejsce w kategorii „breakdance” oraz trzecie miejsce w kategorii „electric boogie”.

W połowie lat 90., gdy polskie graffiti powszechnie nadal uznawano za wandalizm, część prac autorstwa Graffa zostało zakwalifikowanych jako dzieła muzealne. Jedna z nich jest własnością Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie.

W 1998 roku Graff był współzałożycielem Universal Zulu Nation Poland – Zulu Style. Był autorem scenografii graffiti IX Finału Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy dla TVP Katowice (2001). W latach 1999-2005, jako b-boy i artysta graffiti, aktywnie uczestniczył w kluczowych imprezach dla polskiego hip-hopu. Cząstkę dokonań Graffa jako artysty graffiti przedstawiono w najbardziej obszernym spisie historycznym na temat polskiego graffiti („Graffiti Goes East 1990-2013”, wyd. Concrete/Whole City 2013).

Działalność Graffa miała znaczący wpływ na rozwój polskiego hip hopu, a w szczególności hip hopu na terenie Śląska.